Skupiamy się na pokoleniu Z

Światowe Dni Młodzieży w Lizbonie

Nasza żółta książeczka stała się stałym elementem wyposażenia wszystkich kontynentów od czasu jej ukazania się w czasie Światowych Dni Młodzieży w Madrycie w 2011 roku. Wówczas papież Benedykt XVI kazał włożyć ponad milion egzemplarzy w różnych językach Fundacji YOUCAT do kolorowych plecaków pielgrzymów i w ten sposób położył podwaliny pod nowe przebudzenie wiary na całym świecie. Podczas tegorocznych Światowych Dni Młodzieży w Lizbonie międzynarodowy zespół misjonarzy Fundacji YOUCAT miał stoisko na Targach powołaniowych w dzielnicy Bélem. Jest „głośno, kolorowo i z niewielką liczbą książek!” – chichocze Theresia Theuke, dyrektor międzynarodowej Fundacji YOUCAT z siedzibą w Niemczech.

W wywiadzie dla Tagespost Theresia Theuk, trzydziestosześcioletnia matka pięciorga dzieci wyjaśnia, dlaczego w czasie spotkania w Lizbonie, zamiast rozdawać stosy YOUCATów, DOCATów i innych swoich produktów, opiera się na jednej tajnej broni: niedawno wydanym tomiku zatytułowanym Katecheza dialogowana. W swojej przedmowie biskup Franz-Peter Tebartz-van Elst opisuje to dzieło jako „szkołę języka wiary, która czyni z katechety świadka”.

Katecheci są potrzebni jako świadkowie i uczniowie Jezusa

Podręcznik, liczący około 100 stron w nowym formacie publikacji YOUCAT, gromadzi doświadczenia katechetów z całego świata, zdobytych dzięki Fundacji YOUCAT w ostatnich latach. „Coraz częściej zauważamy, że katecheza w swojej tradycyjnej formie, polegającej jedynie na przekazywaniu wiedzy, nie dociera już do młodych ludzi. Dlatego zadaliśmy sobie pytanie: Jak Kościół może zmienić swoje podejście, aby było ono bardziej zrozumiałe?” – wyjaśnia Theuke. To nowatorskie przejście od monologicznego nauczania w szkole do podejścia dialogowanego, w którym nie ma już nauczycieli i uczniów, a jedynie sami uczniowie, którzy wspólnie wyruszają w drogę. „Musimy porzucić katechezę, która praktykowała rozmaite techniki religijności i przekładała rzeczywistość wiary jedynie na wiedzę” – czytamy w książce.

To nowe podejście wymaga katechetów, którzy postrzegają siebie przede wszystkim jako świadków i uczniów Jezusa i których celem jest towarzyszenie innym ludziom w budowaniu trwałej relacji z Jezusem Chrystusem. Nowa katecheza nie może już być „jednokierunkową komunikacją” z góry na dół, lecz musi odbywać się we wspólnocie uczniów, którzy wspólnie słuchają słowa Bożego. „Musimy rozważyć cztery filary katechezy: poznawczy, duchowy, wspólnotowy i sakramentalny” – wyjaśnia Theresia Theuke. „Wymaga to, aby cały Kościół powrócił do sposobu, w jaki pierwsi chrześcijanie przekazywali wiarę – poprzez świadectwo i wspólnotę”.

Katecheza dialogowana czerpie z intuicji trzech papieży XXI wieku. Dzięki Katechizmowi Kościoła katolickiego, „pewnej normie nauczania wiary”, papież Jan Paweł II dał całej katechezie Kościoła solidny fundament. Wraz z motu proprio Antiquum Ministry z 2021 roku papież Franciszek pragnie ożywić posługę katechety w Kościele, zwłaszcza wśród osób świeckich. We wstępie do Katechezy dialogowanej czytamy także, że „zawsze potrzeba kogoś, kto, choć podąża w jednym kierunku ze wspólnotą poszukujących, to nie będzie jednak całkowicie ukierunkowany «z góry do dołu», lecz spotka się ze wszystkimi w centrum Kościoła, gdzie każdy ma do wypełnienia własną misję”.

Identyfikacja grup docelowych w Lizbonie

„Twórzcie grupy i sieci studiów, wymieniajcie się pomysłami w Internecie. Po prostu bądźcie w dialogu na temat swojej wiary! Musicie wiedzieć, w co wierzycie” – napisał papież Benedykt XVI w przedmowie do YOUCAT w 2011 roku. I młodzi ludzie na całym świecie uwierzyli w jego słowa! Międzynarodowa organizacja YOUCAT jest teraz gotowa do kolejnego etapu: utworzenia Sieci Misyjnej, wspólnoty misjonarzy i katechetów na całym świecie. Katecheza dialogowana jest skierowana właśnie do nich. Zespół YOUCAT ma w bagażu 5000 egzemplarzy na Światowe Dni Młodzieży, a 1200 egzemplarzy zostało już wysłanych przez YOUCAT do dystrybucji na całym świecie. „Tu, w Lizbonie, staramy się zidentyfikować grupę docelową katechetów i misjonarzy i zaprosić ich do Sieci Misyjnej” – wyjaśnia Theuke.

W tym celu, oprócz stoiska, zespół wysyła również dwuosobowe grupy, które będą przemieszczać się po miejscach Światowych Dni Młodzieży, zwracając się w szczególności do liderów grup i księży. „Misjonarze i katecheci to nie tylko księża na wszystkich szczeblach hierarchii Kościoła, ale także osoby świeckie. Poprzez książkę Katecheza dialogowana chcemy zaprosić ich do ponownego przemyślenia katechezy” – dodaje Theuke. W przyszłości Fundacja YOUCAT zamierza rozwijać nowe propozycje cyfrowe dla Sieci Misyjnej, aby promować wymianę międzynarodową. „Uczenie się od siebie nawzajem, słuchanie siebie nawzajem, stawianie Chrystusa w centrum – tak Fundacja YOUCAT wciela w życie synodalność. Nie chodzi o to, aby w jakiś sposób dostosować nauczanie Kościoła do współczesnego świata, ale o znalezienie języka i formy wyrazu, które będą uniwersalne i odpowiednie dla współczesnych młodych ludzi” – wyjaśnia dyrektor Fundacji YOUCAT. Długofalowym celem Sieci Misyjnej jest zorganizowanie międzynarodowej konferencji katechetycznej w ciągu najbliższych dwóch-trzech lat.

Pomoc młodym ludziom w inspirowaniu młodych ludzi

„Jeśli robisz coś dla młodych ludzi, to musisz to robić z nimi!” – takie jest przesłanie, które wiedeński kardynał Christoph Schönborn przekazał twórcom pierwszego YOUCATa na samym początku. Jest ono tym bardziej aktualne, jeśli chodzi o pokolenie Z, które będzie stanowić najliczniejszą grupę na tegorocznych Światowych Dniach Młodzieży. To pokolenie Z obejmuje osoby urodzone między 1995 a 2010 rokiem, na które media społecznościowe, wszechobecność Internetu, zmiany klimatu i Covid mają znacznie większy wpływ niż na Millenialsów. To pokolenie, które, według badania Shell Youth Study z 2019 roku, domaga się większego wpływu na politykę i pragnie żyć w sposób bardziej zorientowany na wartości. Brakuje mu jednak orientacji. Fakt, że w hierarchii kościelnej panuje duża niepewność co do sposobu podejścia do tego pokolenia, potwierdza również Theuke. Jeden z zambijskich członków Fundacji YOUCAT stwierdził niedawno: „Można to osiągnąć tylko wtedy, gdy otwarcie i jasno określimy się jako misjonarze i gdziekolwiek się znajdziemy, będziemy głosić słowo Boże”.

Dla Theresii Theuke jest to również sedno katechezy dialogowanej: „Musimy dać młodym ludziom siłę, by zarażali innych młodych entuzjazmem do wiary. Musimy organizować katechezę w taki sposób, aby młodzi dawali świadectwo swoim rówieśnikom”. Podczas tegorocznych Światowych Dni Młodzieży Youcat świadomie stawia więc bardziej na osobiste zwracanie się do ludzi niż na książki: „Komunikacja twarzą w twarz działa, niezależnie od pokolenia!”.

---

Od końca lipca YOUCAT działa z nową witryną: youcat.org

Ten artykuł został pierwotnie opublikowany w niemieckim tygodniku katolickim Die Tagespost.